FAO Gıda Fiyat Endeksi, Ekim ayında zayıf talep etkisiyle düşüş gösterdi.
Gıda Fiyat Endeksi’nde Genel Düşüş
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yayımlanan verilere göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi (FFPI) Ekim 2026’da ortalama 133.9 puan olarak kaydedildi. Bu, revize edilen Eylül seviyesinden 1.6 puan (%1.2) daha düşük bir değeri temsil ediyor. Fiyat endekslerindeki düşüş, şekerdeki keskin artış ve bitkisel yağlardaki marjinal artışın etkilerini geride bıraktı.
Yıllık bazda ise endeks, geçen yılın aynı dönemine göre %5.9 daha yüksek, ancak Mart 2022 zirvesinin %16.4 altında kaldı.
Tahıl Fiyatlarında Düşüş
FAO Tahıl Fiyat Endeksi Eylül’den %4.5 oranında düştü. Küresel buğday fiyatları, zayıf uluslararası talep ve özellikle Arjantin’deki üretim beklentilerinin iyileşmesi ile son dört aylık artışların ardından geriledi. Karadeniz bölgesindeki ihracat akışlarındaki kısıtlamaların hafiflemesi, fiyatlar üzerindeki düşüş baskısını artırdı.
Uluslararası mısır fiyatları da Eylül ayında üç yılın en yüksek seviyesine ulaştıktan sonra, ABD’deki hasat baskıları ve Güney Amerika’daki bol arz beklentileri ile birlikte düştü.
Pirinç ve Yağ Fiyatları
FAO Pirinç Fiyat Endeksi, Ekim 2026’da %1.6 artış gösterdi. Bazı pirinç ihracatçı ülkelerdeki hasat gecikmeleri, olumsuz hava koşulları ve artan maliyetlerle birlikte fiyat baskısını artırdı. Bunun yanında, FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi Eylül’e göre %0.3 oranında marjinal bir artış kaydetti.
Soya ve ayçiçeği yağı fiyatları, Güney Amerika’dan gelen arzın mevsimsel olarak azalması ve bioyakıt sektöründen gelen talebin güçlü kalması nedeniyle yükseldi.
Et ve Süt Fiyatlarında Gelişmeler
FAO Et Fiyat Endeksi, Eylül ayına göre %1.2 oranında düştü. Domuz, koyun ve sığır etleri fiyatları gerilerken, tavuk eti fiyatları genel olarak istikrarlı kaldı. Süt ürünleri fiyatları ise %1.1 oranında düştü, bu da uluslararası tereyağı ve peynir fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandı.
Şeker Fiyatlarında Sürekli Artış
FAO Şeker Fiyat Endeksi, Eylül ayına göre %6.6 artış göstererek Aralık 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Bu artış, Brezilya’nın önemli şeker üretim bölgesindeki yağmur kaynaklı hasat ve sıkıştırma operasyonlarındaki kesintiler ile Hindistan, Avrupa Birliği ve Tayland’daki üretim beklentileri üzerindeki endişelerle ilişkilendiriliyor.
Küresel Tahıl Üretimi ve Ticaret Beklentileri
FAO, 2026 yılı için dünya tahıl üretiminin 2025’teki rekor seviyeden düşeceğini öngörüyor. Ancak, 2,999 milyon ton ile ikinci en yüksek seviyede kalması bekleniyor. Tahıl üretimi, buğdayda belirgin bir düşüşle tüm ana tahıllarda azalacak.
2026/27 döneminde dünya tahıl ticaretinin %3.3 oranında daralması bekleniyor. Bu düşüş, tüm büyük ihracatçıların arz veya lojistik kısıtlamalarla karşılaşması nedeniyle buğday ticaretindeki %8.6’lık düşüşten kaynaklanıyor.
Gıda Yardımına İhtiyaç Duyan Ülkeler
FAO, 2026 Kasım dönemine ait raporunda, dış gıda yardımı gereksinimi duyan ülke sayısının 41 olarak sabit kaldığını duyurdu. Bu ülkelerin 31’i Afrika’da yer alıyor. Sürdürülen çatışmalar ve güvensizlik, en kötü gıda güvencesizliğinin temel nedenleri arasında yer alıyor.
El Niño ile ilişkili hava şartlarının bu durumu daha da kötüleştirmesi bekleniyor. Özellikle 2027 yılına kadar etkilerin devam etmesi, bazı alt bölgelerde akut gıda güvencesizliğini artırma potansiyeline sahip.
