T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir analiz, Brent petrol fiyatlar\u0131ndaki %10’luk art\u0131\u015f\u0131n, t\u00fcketici enflasyonunu 12 ay i\u00e7inde do\u011frudan ve dolayl\u0131 yollarla 1 puan art\u0131rabilece\u011fini ortaya koydu. Bu etkinin 24 ay i\u00e7erisinde yakla\u015f\u0131k 1,2 puan olaca\u011f\u0131 hesapland\u0131.<\/p>\n
TCMB ekonomistlerinden Mert G\u00f6kc\u00fc ve yard\u0131mc\u0131 ekonomist Eren Sezer taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan “Akaryak\u0131t Fiyatlar\u0131nda E\u015fel Mobil Mekanizmas\u0131 ve Enflasyona Olas\u0131 Etkileri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, bankan\u0131n blog sayfas\u0131nda yay\u0131mland\u0131. Analizde, uluslararas\u0131 ham petrol fiyatlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimlerin, yurt i\u00e7indeki akaryak\u0131t fiyatlar\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla enflasyonu etkiledi\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n
K\u00fcresel petrol fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar\u0131n t\u00fcketici fiyatlar\u0131na yans\u0131mas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamak amac\u0131yla uygulanan e\u015fel mobil sisteminin, otomatik bir dengeleyici i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ifade edildi. Bu mekanizma, vergi ayarlamalar\u0131yla petrol fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n akaryak\u0131t fiyatlar\u0131na yans\u0131mas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n
Analizde, akaryak\u0131t harcamalar\u0131n\u0131n 2026 y\u0131l\u0131nda t\u00fcketici sepetinde %3,21’lik bir paya sahip oldu\u011fu belirtildi. Akaryak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar\u0131n bu pay arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan enflasyonu etkiledi\u011fi, ula\u015ft\u0131rma hizmetleri ve i\u015flenmemi\u015f g\u0131da gibi bir\u00e7ok sekt\u00f6rde dolayl\u0131 etkilerin oldu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n
Bunun yan\u0131 s\u0131ra, akaryak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki ani de\u011fi\u015fimlerin, beklenti olu\u015fumu ve fiyatlama davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerinde \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 kaydedildi. Akaryak\u0131t fiyatlar\u0131, uluslararas\u0131 petrol fiyatlar\u0131, rafine marjlar\u0131 ve d\u00f6viz kuruna ba\u011fl\u0131 olarak belirleniyor. Son d\u00f6nemdeki jeopolitik geli\u015fmeler, uluslararas\u0131 petrol fiyatlar\u0131n\u0131n h\u0131zla artmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n
E\u015fel mobil uygulamas\u0131n\u0131n, maliyet de\u011fi\u015fimlerinin akaryak\u0131t fiyatlar\u0131na yans\u0131mas\u0131n\u0131 vergi ayarlamalar\u0131 yoluyla dengeledi\u011fi, b\u00f6ylece fiyat oynakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 belirtildi. \u00d6rne\u011fin, benzin ve motorin fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f d\u00f6nemlerinde vergi indirimleri ile nihai fiyat art\u0131\u015flar\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labiliyor.<\/p>\n
Analizde, e\u015fel mobil sisteminin enflasyon \u00fczerindeki etkisini de\u011ferlendirmek i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel parametreye ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fu ifade edildi. K\u00fcresel petrol fiyatlar\u0131n\u0131n seyri, bu fiyatlar\u0131n T\u00fcrkiye’deki akaryak\u0131t fiyatlar\u0131na yans\u0131mas\u0131 ve e\u015fel mobil sistemi olmadan Brent petrol fiyat\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n enflasyona etkisi bu parametreler aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, jeopolitik geli\u015fmelerin etkisiyle uluslararas\u0131 enerji fiyatlar\u0131n\u0131n enflasyona yans\u0131mas\u0131n\u0131n, e\u015fel mobil mekanizmas\u0131 sayesinde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu d\u00fczenlemenin dezenflasyon s\u00fcrecine katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fi de\u011ferlendirildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB), akaryak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015flar\u0131n enflasyon \u00fczerindeki etkilerini analiz etti. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re, Brent petrol fiyat\u0131ndaki %10’luk art\u0131\u015f, t\u00fcketici enflasyonunu 12 ayda 1 puan art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1290,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-1289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1289"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1289\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1289"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/gastronomigundemi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=1289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}